Wieści ze świata Wikimediów

Jak Wikipedia dba o jakość haseł? Ósma rocznica wprowadzenia wersji przejrzanych

(fot. Lane Hartwell, CC-BY-SA 3.0)

Osiem lat temu, 17 listopada 2008 roku, w polskiej Wikipedii uruchomiono nowy mechanizm wersji przejrzanych, zabezpieczający ją przed szkodliwymi edycjami. Dzięki niemu do czytelników trafiają hasła wyższej jakości, skontrolowane przez doświadczonych redaktorów. Jego uruchomienie przyczyniło się polepszenia treści i wzrostu zaufania do największej na świecie encyklopedii internetowej. 

Wikipedia jest encyklopedią, którą każdy może edytować. Tysiące wolontariuszy z całego świata wykorzystują wolność edytowania do dzielenia się swoją wiedzą, dzięki czemu internetowa encyklopedia stała się największym projektem edukacyjnym w historii ludzkości. Niekiedy jednak na stronę trafiają osoby, które naciskają przycisk „edytuj” w złej wierze – aby wpisać treści żartobliwe, wulgarne czy przypadkowe.

Aby wyłapywać tego typu edycje wikipedyści wprowadzili szereg mechanizmów. Niektóre treści wulgarne czy wpisane dla zabawy wyłapywane są automatycznie. Ponadto wszystkie zmiany w Wikipedii są na bieżąco przeglądane przez doświadczonych użytkowników. Żeby wesprzeć ich pracę i upewnić się, że nic nie umyka ich uwadze, społeczność polskich wikipedystów zdecydowała się 17 listopada 2008 roku na wprowadzenie mechanizmu wspomagającego ochronę jakości Wikipedii, nazywanego mechanizmem wersji przejrzanych. Zakłada on, że aby edycja była widoczna dla niezalogowanych czytelników serwisu, musi zostać oznaczona przez doświadczonego i zaufanego wikipedystę.

Wersje przejrzane są mechanizmem zabezpieczającym Wikipedię przed szkodliwymi edycjami, wpisami wulgarnymi czy żartobliwymi – mówi Daniel Malecki, pomysłodawca wprowadzenia tego mechanizmu w polskiej Wikipedii – Każda edycja użytkownika początkującego, anonimowego czy mającego budzącą wątpliwości historię edycji jest dodatkowo sprawdzana przez doświadczonego redaktora. Inaczej nie będzie widoczna dla niezalogowanych użytkowników. Dzięki temu wiemy, że do czytelników trafiają dobrze zredagowane, pozbawione wandalizmów hasła, spełniające nasze wysokie kryteria jakości. Przed polską Wikipedią taki mechanizm wprowadziła m.in. Wikipedia niemieckojęzyczna. 

Wersje przejrzane mają za zadanie wyłapywać przede wszystkim widoczne gołym okiem szkodliwe edycje – wulgaryzmy, przypadkowe ciągi znaków, wpisy żartobliwe. Nie są natomiast mechanizmem kontroli merytorycznej. Poprawność merytoryczna haseł w Wikipedii to już sprawa innych mechanizmów, m.in. opatrywania haseł źródłami, współpracy wikipedystów znających się dobrze na danej tematyce, reagowania na zgłoszenia czytelników.

Uprawnienia do przeglądania haseł zyskują wszyscy edytorzy, którzy mają konto od co najmniej 90 dni i wykonali 200 edycji w przestrzeni encyklopedii oraz sami nie dokonali żadnych szkodliwych edycji (np. łamiących prawo autorskie). Można też o takie uprawnienia zgłosić się wcześniej do administratorów Wikipedii. W tej chwili funkcję redaktorów przeglądających zmiany ma ponad 3000 użytkowników Wikipedii.

Podstawową zaletą wersji przejrzanych jest poprawienie jakości Wikipedii. Dzięki temu przez ostatnie osiem lat znacznie wzrosło zaufanie do nas naszych czytelników, mających dostęp do lepszych treści. Ale są też i dodatkowe plusy: Mechanizm wersji przejrzanych sprawia, że pierwsze edycje nowicjuszy są łatwiej wychwytywane. Osoby zaczynające swoją przygodę z Wikipedią zyskują opiekę i radę doświadczonych redaktorów, którzy pomagają im zapoznać się z zasadami i działaniem tej encyklopedii – dodaje Malecki.

Teraz po ośmiu latach istnienia wersji przejrzanych, społeczność nadal intensywnie dyskutuje o ich rozwoju. Niewątpliwie chroniąc jakość Wikipedii, powodują, też że osoby początkujące lub edytujące anonimowo muszą poczekać, aż ich pierwsza zmiana będzie powszechnie widoczna, co może być zniechęcające. Dlatego od pewnego czasu wikipedyści poszukują rozwiązań mających usprawnić i przyspieszyć ten proces. Podobnie jak wiele innych mechanizmów mających zapewnić czytelnikom wysoką jakość, a początkującym edytorom przyjazne poznawanie Wikipedii, wersje przejrzane są cały czas przedmiotem uwagi wikipedystów.

Zobaczcie więcej informacji na temat wersji przejrzanych lub dowiedzcie się jak dodawać hasła do Wikipedii. 

3 komentarze do “Jak Wikipedia dba o jakość haseł? Ósma rocznica wprowadzenia wersji przejrzanych”

  1. ping napisał(a):

    „Dzięki temu przez ostatnie osiem lat znacznie wzrosło zaufanie do nas naszych czytelników…”

    Wzrosło? Znacznie wzrosło? A jak to zmierzono?

    • Natalia Szafran-Kozakowska napisał(a):

      Nie przeprowadzaliśmy badań. Jednak przed wprowadzeniem wersji przejrzanych w hasłach zdarzało się znaleźć szkodliwe edycje, co często stawało się tematem publikacji prasowych. Te publikacje budowały obraz Wikipedii jako strony, na której w zasadzie każdy może wpisać co mu do głowy przyjdzie. I choć nie było to prawdą nawet przed wprowadzeniem wersji przejrzanych (bo Wikipedia ma poza tym szereg innych mechanizmów zabezpieczających), to jednak przekładało się na odbiór społeczny Wikipedii. Nie mówiąc już o tym, jak odbierali ją czytelnicy, którzy sami znaleźli w haśle wandalizm. Uszczelnienie mechanizmów zabezpieczających Wikipedię w naturalny sposób powoduje wzrost zaufania osób z niej korzystających.

      • ping napisał(a):

        Aha, powoduje naturalnie. Wobec takiego argumentu chyba trzeba się z tym po prostu zgodzić.